Als we praten over oorontstekingen bij huisdieren, bedoelen we meestal een ontsteking van de uitwendige gehoorgang. De middenoorontstekingen en binnenoorontstekingen komen weinig voor en laten we hier buiten beschouwing.

Hoe kun je zien dat een dier een oorontsteking zou kunnen hebben?
Door verschijnselen als een afhangend oor, krabben aan de schelp, schuren over de grond met de zijkant van de kop, kopschudden en soms een scheve kop. Bij inspectie valt vaak een minder prettige lucht op, terwijl de schelp vies, rood, schilferig en/of soms pijnlijk kan zijn.

Wat is een (uitwendige) oorontsteking?
Een irritatie van de bekleding (huid) van de gehoorgang, die bij de meeste van onze huisdieren verhoudingsgewijs veel langer is dan die bij de mens. De meest voorkomende oorzaken zijn:
Oormijt, kleine spinnetjes die veelal zorgen voor een overvloedige hoeveelheid zwartbruin oorsmeer. Deze infectie zien we vooral bij jonge dieren en verder vooral bij echte ‘buitenkatten’, fretten maar ook honden en konijnen.
‘Broei’ effect door diepe haar-ingroei: meest voorkomend bij hondenrassen of kruisingen daarvan die een diep haar-ingroei hebben zoals Poedels, Malthezers, Briards, Bobtails, Yorkshires (en andere) Terriers enzovoort.
Ziektekiemen als bacteriën, gisten en schimmels. Minder zorgvuldige verzorging maar ook afweerstoornissen, overgevoeligheden, endocrinologische storingen en (huid)ziekten kunnen hierbij een rol spelen. Sommige rassen als de Cocker Spaniel zijn berucht om dit type oorontstekingen.
Verwondingen; als de schelp beschadigd wordt door een beet of krab kan zich secundair ook een oorontsteking ontwikkelen.
Gezwelvorming; met name bij de kat worden af en toe gezwelvormen waargenomen die ook secundair oorontsteking kunnen geven. Voordat zorgvuldige inspectie na spoelen heeft plaatsgehad, is deze diagnose niet te stellen!
Vreemde voorwerpen zoals grasaartjes, die een bijzonder heftige en vaak pijnlijke oorontsteking kan veroorzaken (vooral hond)
De behandeling hangt af van de oorzaak.
In geval van pijnklachten kan ter verlichting een druppeltje olie (bijv. slaolie) in de gehoorgang worden gedaan.

Oormijt is behalve met pipetjes in de nek (bijvoorbeeld Stronghold® of Advocate®) ook te bestrijden met druppels of zalf in de gehoorgangen, eventueel zelfsmet injecties.
Haren dienen bij dieren met diepe ingroei naar onze mening zeer regelmatig te worden verwijderd.
Ziektekiemen zijn lokaal meestal met druppels of zalf te bestrijden. Soms is een kweek noodzakelijk voordat een doeltreffende behandeling kan worden ingesteld. Bij secundaire oorklachten dient ook steeds naar de primaire oorzaak te worden gezocht en deze dient ook adequaat te worden behandeld.
Verwondingen dienen met zorg te worden behandeld waarbij aandacht besteed wordt aan ontsmetting, behandeling van infecties en bescherming van de gehoorgang. Ook een onbehandeld gebleven oorschelpbloeding (othematoom) uit het verleden kan misvorming van de oorschelp hebben veroorzaakt waardoor de gehoorgang gedeeltelijk of zelfs geheel dicht gedrukt is. 
Gezwellen dienen waar mogelijk te worden verwijderd. Evenals bij sommige zeer lang bestaande chronische oorontstekingen die gepaard gaan met veel hinder voor het dier, kan totale verwijdering van de gehoorgang een oplossing bieden.
Vreemde voorwerpen (meestal grasaartjes) dienen uiteraard zo spoedig mogelijk te worden verwijderd. Soms is daarvoor een roesje (sedatie) nodig.

Alhoewel vele oorontstekingen op de zogenaamde ‘breedspectrum’ zalven of -druppels goed reageren, is het niet verstandig en ook niet zonder risico om zomaar middelen in een gehoorgang te stoppen. Bovendien wil onze overheid in het kader van de volksgezondheid het gebruik (misbruik?) van breedspectrum middelen terugdringen tenzij er een goede argumentatie voor is, bijvoorbeeld een uitgevoerde kweek.
Sommige middelen kunnen schade aanrichten in het middenoor als er een onverwachte perforatie van het trommelvlies blijkt te bestaan, terwijl in andere gevallen het middel of niet goed wordt toegepast of het gewenste effect (net) niet bereikt waardoor de beruchte en vrijwel onbehandelbare chronische oorontstekingen kunnen ontstaan, waarbij de gehoorgang langzamerhand dicht woekert. In geval van een vreemd voorwerp moet dit uiteraard zo spoedig mogelijk worden verwijderd. Wachten of zelf gaan dokteren kan hier zeer vervelende gevolgen hebben!

Ook het preventief gebruiken van tal van ‘oor-reinigers’ levert lang niet altijd het gewenste effect op en sommige van deze middelen kunnen zelfs oorontstekingen helpen ontstaan!